Kuşun oynama şekillerini incelemek istersek 3 farklı yön ve sonrasında bunlara bağlı stillerden bahsedebiliriz.
Oynama Yönleri;
• Aşağıya
• Çapraza
• Karşıya
Bu oynama şekillerinden yalnızca birini yapabilecek kuşlar olduğu gibi 2 hatta 3 oynama şeklini birlikte yapabilen kuşlarda olmaktadır.
3 oynama şeklini aynı uçuşta yapan kuşlar genelde oyun arayışında ve stil oturtmak isteyen kızmalarda karşımıza çıkmaktadır.
Oynama yönleri haricinde stilleri sıralayacak olursak;
• Uçuş Stili (Kanat çırpışı)
• Kanat atış stili (Oyun sırasındaki kanat atış hareketleri)
Bu stilleri daha detaylandırıp değerlendirme tablosunu inceleyeceğiz.
Oyun Kuşunda Uçuş Stilleri
Çekerek Tarzı uçuş Stili: (Kelebek)
Bu kuşlar sürekli kendilerini yukarı çekerek ve hızlı kanat çırparak uçarlar, özellikle oyun hattı iyi olan kuşlar bu uçuş stilini yaparlar, Güzel bir uçuş stilidir.
Oynamadan önce oyuncu olduklarını hemen belli ederler.
Kendilerini çekerken kuyruklarını açar ve hafif bellerini bükerler.
Olumlu özellikler;
Oyun hattı iyi kuşlardır.
Genelde bonkör olurlar ve oyun kesmezler, havada güzel gözükürler.
Hafif Rüzgarlı havalarda daha iyi oyun sergilerler.
Olumsuz özellikler;
Genelde takılan veya çarpan (tırnak takan) kuşlar bu stilde uçarlar.
Yırtıcı kuşlara kolay hedef olurlar.
Kendi ekseninde uçan kuşlar (Leyla)
Bu uçuş stilindeki kuşlar kendilerine bir alan belirler ve o eksende döne döne uçarlar. Bazen çok oyun yapar bazen de çok bir şey yapmadan da bu hareketi tekrar ederler.
Bu kuşlar genelde oyun bulmuş ve yatmış kuşlar olabilmektedir.
Azda olsa Zaman zaman yavruluktan bu uçuş stilini benimseyen kuşlarda olabilmektedir.
Olumlu özellikler;
Oyun hattı iyi kuşlardır.
Olumsuz özellikler;
Yırtıcı kuşlara kolay hedef olurlar.
Kendi etraflarında döne döne oynadıklarından rüzgarlı havalarda uzaklaşıp evi bulamama ihtimalleri yüksektir.
Uzun oyun yapamazlar.
Evden uzaklaştıklarından dolayı oyunlarını sahiplerine izletemezler.
Hızlı uçarak ileri mesafe kat eden Çekişli kuşlar (Sinek)
Bu tür kuşlar en çok beğenilen uçuş stiline sahiptirler. Çekişli ve genelde gezerek ileriye doğru hızlı mesafe kat ederler. Hızlı hareket ettiklerinden genelde kuşlardan ayrılarak uçarlar oyunları hangi şekil olursa olsun kendilerini gösterirler. Oynar alçalır hemen tekrar hızlıca kendilerini yukarı çekerek uçarlar. Oyun takipleri zordur ama bir o kadar keyiflidir. Az kuşla uçmayı daha çok severler. Açılıp eve dönerken kendilerini göstermeyi ve eve doğru oynamayı çok severler. En iyi performanslarını orta şiddetteki rüzgarlar da yaparlar.
Olumlu özellikler;
Oyun hattı çok iyi kuşlardır.
Hızlı uçtuklarından yırtıcı kuşlardan kolay kaçarlar
Hızlı uçtuklarından uzun oyunla giderler.
Çarpma ya da takılma olasılıkları azdır
Olumsuz özellikler;
Evden uzaklaştıklarında oyunlarını sahiplerine izletemezler.
Alıştırma sürecinde yavru kuşları evden uzaklaştırabilirler.
Sert Uçan Kuşlar (Kerkenez)
Bu tür kuşları havadayken oynayacaklarını anlayamazsınız, Ya hiç oynamazlar yada sert ve kapalı biçimde oynarlar.
Damarları çok iyi olur kafalı kuşlardır, yerlerinden uzaklaştıklarında azman gibi geri gelir oyunu keserler.
Genelde oyunu keser ve sonra tekrar başlarlar süreklilikleri yoktur. İnattırlar oynamayacakları zaman saatlerce havada bıraksanız bile kanat almazlar. Araları yoktur ya çok iyidirler ya da hiçbir şey göremezsiniz.
Olumlu özellikler;
Oyun hattı iyi kuşlardır.
Hızlı uçtuklarından yırtıcı kuşlardan kolay kaçarlar
Hızlı uçtuklarından uzun oyunla giderler.
Çarpma ya da takılma olasılıkları azdır
Damarlı olurlar
Olumsuz özellikler;
Oyun keserler
Sert ve orta rüzgarı sevmezler
Yavruları da kendileri gibi oyun konusunda inat çıkabilir
Oyun Kuşunda Oyun Stilleri
Bir önceki konumuzda uçuş stillerine değinmiştik şimdi ise oyun stillerine değineceğiz
Öncelikle bu konuda yanlış bilinen konuları açıklığa kavuşturmak gerekmektedir.
Saya kuşu dönek gibi tekerlek yapamaz yapıyorsa da görünümü sayadır ama mutlaka kan hattın da karışıklık vardır.(Makedon kırıklığı ,paçalı dönek çaprazlığı vb.)
Saya ile dönek güvercini birbirine yakın gibi gözükse de birbirinden özellik olarak çok farklıdır.
Aralarındaki en büyük fark Dönek vücudu ile kafasını saklayarak göbek gösterir, saya ise kanatları ile oynar.
Dönek camiasında dönekçiler bile dönekler arasındaki olması gereken dönüşü tartışırken sayacıların bu tartışmanın içinde olması doğru değildir.
Kuş nasıl oynarsa oynasın ana kurallar şunlar olmalıdır;
• Kuş çarpmayacak
• Kuş uçacak
• Kuş Takılmayacak
• Kuş gövdesi ile değil kanatları ile oynayacak
Aşağıda bazı kuşların oyun stillerine değineceğiz. Okuduğunuzda evet bu kuşun stili aynı bendeki gibi ya da en yakın bu stil aslında diyeceğiniz bir detayda yazmaya çalıştık.
Ana başlıklar Oyun stili olarak;
• Karşıya ve çapraza Kapalı oynayan Kuşlar
• Karşıya seri oynayan kuşlar
• Karşıya tek tek oynayan kuşlar
• Aşağıya kapatan kuşlar
• Aşağıya seri oynayan kuşlar
Önemli Not: Kuş hangi stilde uçarsa uçsun , hangi stilde oynarsa oynasın iki oyun arasındaki zaman farkı kuşun bonkörlüğünü belli eder. Kuşu ön plana çıkaran sadece stili değil aynı zamanda bonkörlüğüdür.
Karşıya ve çapraza Kapalı (Dolu) oynayan Kuşlar
Dönüş ile karıştırılan kuşlar genelde bu stildeki kuşlardır. Kanat atışları o kadar seri ve arka arkayadır ki insanda dönüş hissi verirler. Genelde karşıya oyunu çok uzun götüremez ve batarlar. Kendi içlerinde oyunu devam ettirme şekilleri farklıdır.
Karşıya ya da çapraza kapalı oynadıktan sonra bazıları tek tek bazıları ise seri halde oyunu açarak devam ettirirler.
Bazısı ise kapatarak oynamaya devam etmek isterler.
Kuşların yaptığı bu tercih en çok uçuş sürelerini etkiler. Kapatarak oynamak isteyen kuşlar genelde havada çok fazla duramazlar, alçaldıktan sonra tekrar kendilerini yükseltmeleri zor olur.
Ama oyunu açıp gezerek oynamaya devam ederlerse daha uzun süreli havada kalabilirler. Eve yaklaştıklarında oyunu artırırlar.
Heyecanı yüksek keyif veren bir oyun stilidir. Bu oyun stilini iyi bir uçuş stili ile birleştiğinde daha çok anlam kazanır.
Olumsuz olabilecek özellikler;
Bu stildeki kuşlar takılmaya ve çarpmaya yatkındırlar
Geneli tembel olur uçmak istemezler, başka binalara konma özellikleri vardır.
Karşıya seri oynayan kuşlar
En sevilen stillerden birisidir. Karşıya peşi sıra attıkları 3,lü 5,li ya da daha fazla kanat sayıları vardır. Havada sahiplerine güven verirler düzenli uçtukları sürece çarpma ya da takılma tehlikeleri yoktur.
Bonkörlükleri iyi ise bir yarışı kazanacak performans sergileyebilirler. Havada kalma süreleri genelde yüksektir.
Olumsuz olabilecek özellikler;
Olumsuz olabilecek bir durumları yoktur.
Karşıya tek tek oynayan kuşlar
Her kuşçu tarafından tutulmazlar, karşıya bir yada 2 ,li bağlama yaparak oynarlar. Oyun arasında iki kanat arası zaman farkı kısaldıkça uzun oynayabilirler ve o zaman daha çok dikkat çekerler. Kaçma , çarpma veya takılma tehlikeleri yoktur.
Uçuculuk özellikleri iyidir, damızlık kümeslerinde her zaman elimizin altında olması gereken kuşlardır.
Özellikle karşıya ve çapraza kapatan kuşlar ile yapılan eşleşmelerde güzel sonuçlar verebilirler.
Olumsuz olabilecek özellikler;
Olumsuz olabilecek bir durumları yoktur.
Aşağıya kapatan kuşlar
Aşağı kapatan kuşlar genelde yüksekten oyuna hızlı girerler, çoğu zemine yaklaştıkça oyunu taşıyamaz ve bocalamaya başlar.
Çarpma ve takılma tehlikeleri yüksektir.
Sürekli uçurmak gereklidir uçurulmadıkça kanat hakimiyetlerini kaybedip çarpma tehlikeleri artar.
Çocuklar ve yeni kuşçuluğa başlayanların aşırı dikkatini çeker.
Olumsuz olabilecek özellikler;
Bu stildeki kuşlar takılmaya ve çarpmaya aşırı yatkındırlar
Geneli tembel olur uçmak istemezler, başka binalara konma özellikleri vardır.
Ömürleri çok uzun olmaz
Aşağıya seri oynayan kuşlar
Aşağıya seri halde 3 ve daha fazla kanat atışını bağlayarak oynarlar. Genelde fazla tutulmazlar oynak kuşların altından çıkma olasılıkları vardır.
Per kuş olarak tutulurlar yavruları alıştırmada ve diğer kuşları yükseltmede uçum kümeslerinde tutulurlar.
Uçuş stilleri düzgün olursa yavru alınmada ve eşleşmelerde kullanılabilirler.
Olumsuz olabilecek özellikler;
Oyun olarak tutulmazlar
Oyun kuşlarının seçim ve stil belirleme tablosu
Oynak kuşta istenilen Özellikler;
• Bonkörlük
• Yüksek veya orta mesafe uçuş
• Eve doğru oynama
• Karşıya oyun
• Evden çok uzaklaşmama
• İyi uçuş stili
• Kanatları ile oynama (Kanat atışı sırasında küçülme)
• İyi uçuş süresi
• Oyun istikrarı
Oynak kuşta istenmeyen Özellikler;
• Takılma veya çarpma
• Aşağıya ya da çapraza oynadıktan sonra oyun kesip kanat kısarak uçması
• Başka binaya konma
• Az uçuş süresi
• Evden uzaklaşıp kendini izletmeme
• Kötü uçuş stili
• Oyun kesme
• Gövdesi ile oynama
• Belden oynama
• Kafa çok dışarda oynama
• Kanat açık oynama















